I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH THÔNG TƯ
1. Cơ sở chính trị, pháp lý
1.1. Cơ sở chính trị
Việc ban hành Thông tư là cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực hàng hải.
1.2. Cơ sở pháp lý
- Căn cứ Bộ luật Hàng hải Việt Nam ngày 25/11/2015;
- Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025;
- Căn cứ Luật giá ngày 19 tháng 6 năm 2023;
- Căn cứ Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên (sau đây gọi là Nghị định số 32);
- Căn cứ Nghị định số 33/2025/NĐ-CP ngày 25/02/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Xây dựng;
- Căn cứ Nghị định số 85/2024/NĐ-CP ngày 10/7/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giá; Nghị định số 128/2026/NĐ-CP ngày 06/6/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2024/NĐ-CP ngày 10 tháng 7 năm 2024;
- Căn cứ Thông tư số 45/2024/TT-BTC ngày 01/7/2024 của Bộ Tài chính về ban hành phương pháp định giá chung đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá (sau đây gọi là Thông tư số 45);
- Căn cứ Quyết định số 706/QĐ-BXD ngày 28/5/2025 của Bộ Xây dựng về ban hành Quy chế soạn thảo, ban hành và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng;
- Căn cứ Quyết định số 126/QĐ-BXD ngày 29/01/2026 của Bộ Xây dựng về ban hành Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026;
- Căn cứ Quyết định số 08/QĐ-BXD ngày 01/3/2025 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam;
2. Cơ sở thực tiễn
Trước ngày 01/7/2024, việc quản lý giá và phương pháp định giá thực hiện theo Thông tư số 37/2021/TT-BGTVT ngày 30/12/2021 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) hướng dẫn giá dịch vụ sự nghiệp công Bảo đảm an toàn hàng hải sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí thường xuyên, thực hiện theo phương thức đặt hàng (sau đây gọi là Thông tư số 37).
Thông tư số 37 đã đáp ứng yêu cầu của việc hướng dẫn lập và quản lý giá dịch vụ công Bảo đảm an toàn hàng hải thực hiện theo phương thức đặt hàng sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên, đặc biệt trong việc kiểm soát công tác lập phương án giá và định giá phù hợp với công tác đặt hàng dịch vụ sự nghiệp công. Tại Thông tư số 37 có hướng dẫn cụ thể về kết cấu và phương pháp xác định giá, quy định tỷ lệ % để xác định chi phí chung, chi phí sửa chữa cơ khí, chi sửa chữa công trình, lợi nhuận.
Từ ngày 01/07/2024, Luật Giá số 16/2023/QH15 ngày 19/6/2023 có hiệu lực, theo quy định tại 2 Điều 23 Luật Giá: Bộ Tài chính ban hành phương pháp xác định giá chung đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá. Theo đó, ngày 01/07/2024, Bộ Tài chính có Thông tư số 45/2024/TT-BTC ban hành phương pháp xác định giá chung đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá việc xác định (sau đây gọi là Thông tư số 45).
Tại Thông tư số 45 hướng dẫn 02 phương pháp định giá chung là phương pháp chi phí và phương pháp so sánh. Đối với dịch vụ sự nghiệp công Bảo đảm an toàn hàng hải chỉ áp dụng được phương pháp chi phí do tính chất công việc của dịch vụ này được hình thành trên cơ sở đơn giá, định mức và các chi phí khác để cấu thành giá.
Thông tư số 45 hướng dẫn phương pháp chi phí đưa ra nguyên tắc chung và hướng dẫn xác định cho: (1) Giá hàng hóa, dịch vụ tổ chức, cá nhân hoạt động thương mại; (2) Giá hàng hóa nhập khẩu; (3) Giá hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước. Tổng quát chung về giá sản xuất, dịch vụ bao gồm: Chi phí trực tiếp (chi phí vật liệu trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp; chi phí khấu hao tài sản cố định trực tiếp); chi phí sản xuất chung; chi phí hợp lệ, hợp lý khác; chi phí bán hàng (nếu có); chi phí quản lý (nếu có) ; chi phí tài chính (nếu có); lợi nhuận. Trong đó đã nêu hướng dẫn chung đối với các chi phí như chi phí chung, chi phí quản lý, lợi nhuận, chi phí sửa chữa tài sản tuy nhiên không quy định cụ thể các tỷ lệ (%) để xác định chi phí sản xuất chung, chi phí quản lý, lợi nhuận tương ứng với từng dịch vụ như tại Thông tư số 37/2021/TT-BGTVT.
Vì vậy, khi áp dụng phương pháp định giá chung theo quy định tại Thông tư số 45 sẽ khó khăn trong việc xây dựng phương án giá cũng như thẩm định phương án giá.
Theo Điểm b khoản 1 Điều 26 Nghị định số 32/2019/NĐ-CP quy định trách nhiệm của các bộ, cơ quan trung ương ban hành, sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền: “Định mức kinh tế - kỹ thuật, định mức chi phí (nếu có) áp dụng đối với sản phẩm, dịch vụ công làm cơ sở ban hành đơn giá, giá sản phẩm, dịch vụ công.”
Trong bối cảnh thực hiện theo Luật Giá ngày 19/6/2023 và Thông tư số 45 của Bộ Tài chính, căn cứ yêu cầu của công tác đặt hàng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công Bảo đảm an toàn hàng hải, việc xây dựng và ban hành đủ hệ thống định mức để xây dựng giá dịch vụ sự nghiệp công Bảo đảm an toàn hàng hải là rất cần thiết nhằm khắc phục các tồn tại, bất cập hiện nay, bảo đảm việc triển khai hoạt động này đồng bộ, phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan.
Từ những phân tích nêu trên, việc xây dựng định mức chi phí làm cơ sở áp dụng cho giá dịch vụ sự nghiệp công Bảo đảm an toàn hàng hải thực hiện theo phương thức đặt hàng sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên là rất cần thiết.